Nauka o żywieniu jest bardzo prężnie i sprawnie rozwijającą się dziedziną nauki. Mimo licznych badań, a także naukowych publikacji jest wciąż niedoceniana. Wiedza na temat żywienia w polskim społeczeństwie jest nieugruntowana, a co za tym idzie świadomość zdrowotna pozostawia wiele do życzenia.

Michał Sawicki – absolwent AM w Warszawie, dietetyk i instruktor tenisa stołowego w GOSiRze Piaseczno w cyklu artykułów pogłębi wiedzę czytelników w tym temacie - zapraszamy do lektury!

 Już za tydzień kolejny artykuł z tej serii.

z cyklu: Racjonalne żywienie jako jeden ze sposobów zwiększania możliwości treningowych

Przytaczając aktualną definicję zdrowia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) - zdrowie to nie tylko całkowity brak choroby, czy kalectwa, ale także stan pełnego, fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu (dobrego samopoczucia), zauważyć można jak ważna i postępowa jest ta definicja. Nie poprzestaje na samym negującym ujęciu, że zdrowie jest brakiem choroby, ale bardzo mocno akcentuje, że zdrowie ma w sobie aktywny aspekt, którym jest dobrostan.

Oznacza to, że w kwestiach zdrowia nie mamy jedynie koncentrować się na chorobach i próbach ich zwalczania, ale powinniśmy koncentrować się na samym zdrowiu - na jego wzmacnianiu. W tym właśnie kontekście należy wspomnieć, że najtańszymi i najdostępniejszymi podstawowymi środkami profilaktycznymi przeciwko wielu jednostkom chorobowym (przede wszystkim chorobom cywilizacyjnym) są: racjonalne żywienie, a także nierzadko idąca w parze regularna (!!!) aktywność fizyczna.

Kończąc wątek naukowy wypada cofnąć się do 1973 roku. W tym właśnie czasie Marc Lalonde wygenerował grupę czterech czynników, które wpływają na nasze zdrowie. I tak zaledwie w 10% na nasze zdrowie wpływa system opieki zdrowotnej (dostęp do lekarzy, leków, szpitali itd.) czyli tzw. medycyna naprawcza, w 20% są to ex quo czynniki genetyczne (do niedawna uważano, że jako jedyne są niezmienne, ale najnowsze badania dowodzą, że poprzez nasze zachowania nawet na genetykę można wpłynąć), a także czynniki środowiskowe (m. in. nasze codzienne otoczenie, warunki w pracy). Czwarta i ostatnia grupa to styl życia, a więc indywidualne, osobnicze zachowania – warunkują one nasze zdrowie w około 50%. Tak więc, jak łatwo zauważyć to my jesteśmy tak naprawdę głównymi decydentami o stanie naszego zdrowia.

Wspomniane wcześniej sposób żywienia i wysiłek fizyczny są to właśnie nasze zachowania osobnicze. Zatem zarówno aktywnością fizyczną, jak i odżywianiem wpływamy na co dzień na zdrowie. Wpływ ten może być zarówno negatywny (brak aktywności fizycznej, nieodpowiednie odżywianie się), jak i pozytywny (regularny, odpowiednio dozowany wysiłek fizyczny, przestrzeganie zasad racjonalnego żywienia).

I tytułem zakończenia: bardzo łatwo zauważyć jak dużą rolę i jak duży wpływ na zdrowie mają osobnicze zachowania, w szczególności zaś odżywianie i aktywność fizyczna.

Będąc absolwentem Akademii Medycznej w Warszawie, a także instruktorem tenisa stołowego w Gminnym Ośrodku Sportu i Rekreacji uważam, że wiedza na temat żywienia (w szczególności w kontekście wzmożonego wysiłku fizycznego) powinna być propagowana, rozpowszechniana, a przede wszystkim ogólnodostępna.

W związku z tym postanowiłem napisać (a także opublikować) cykl artykułów o tej właśnie tematyce, biorąc pod uwagę specyfikę tenisa stołowego. Jednym z głównych czynników, który zdeterminował mnie w tym działaniu było badanie jakie przeprowadziłem na młodych tenisistach stołowych (w GOSiRze Piaseczno, a także na mistrzostwach Polski młodzików w Gdańsku). Wyniki badania zaprezentowane zostały na: Konferencji Naukowo-Szkoleniowej nt. SPORT I AKTYWNOŚĆ RUCHOWA DZIECI I MŁODZIEŻY – ROLA MEDYCYNY SPORTOWEJ w Warszawie 01.06.2007r. Streszczając je jednym zdaniem: wyniki badania jednoznacznie pokazują potrzebę pogłębienia wiedzy żywieniowej wśród tenisistów stołowych.

Jak już wcześniej zostało wspomniane żywienie jest często pomijane w prawidłowym planowaniu treningu, co wydaje się być dużym błędem. Często w dążeniu do sukcesu sportowego zwraca się głównie uwagę właśnie na trening (zarówno mentalny jak i fizyczny), odpowiedni dobór sprzętu, zaangażowanie rodziców itp. Rzadko bierze się pod uwagę, że podstawą efektywnego treningu jest uprzednie zaspokojenie potrzeb energetycznych organizmu w sposób odpowiedni i przede wszystkim racjonalny. Dla potwierdzenia powyższej tezy : utrata wody w ilości 1,5-2% masy ciała powoduje spadek wydolności o ok.10%. Utrata 3% wody powoduje spadek wydolności o około 15-20%, a utrata 5% powoduje spadek wydolności fizycznej o 30%. Jest to zaledwie jeden przykład oddziaływania dietetycznego na wydolność i sprawność ogólną organizmu. Cykl artykułów podzielony został w sposób następujący:

1.ogólna charakterystyka wysiłku fizycznego

dalej zaś w kontekście podstawowych składników odżywczych:

2. węglowodany

3. białka

4. tłuszcze,

a także innych składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania

5. woda

6. składniki mineralne

7. witaminy

Chętnie odpowiem na wszelkie pytania i wątpliwości.

 Ze sportowym pozdrowieniem:

Michał Sawicki

Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Michał Sawicki – absolwent AM w Warszawie, dietetyk, instruktor tenisa stołowego w GOSiRze Piaseczno.